Actueel

 Oud nieuws
Index

juni 2026

Wijde mantel
Aequipecten opercularis (Linné, 1758)
Dit voorjaar trof Marley Hendriks (9 jaar) deze prachtig geel gekleurde klep aan van een wijde mantel. Hij lag op het strand bij paal 6.
Deze soort kwam vóór 2000 hier slechts zeer sporadisch voor als verse volwassen schelp. Mogelijk heeft de hogere zeewatertemperatuur in de Noordzee het nu voor deze soort mogelijk gemaakt om zich bij ons in de buurt te vestigen. 		© Thijs de Boer

juni 2026

Dwergvinvis
Balaenoptera acutorostrata Lacépède, 1804
© Thijs de Boer
Op 29 juni vond alweer Marley Hendriks op het strand bij de Marlijn een vreemd 'snoer' van botten. Het 'snoer' rook niet zo lekker. Het blijkt te gaan om de laatste staartwervels van een dwergvinvis! Een heel bijzondere vondst.
Hidde Bakker van Natuurmuseum Rotterdam determineerde het.

Ingrid Hellinga vond op 14 mei deze fraaie wervel hoog op het strand bij paal 17. Het blijkt te gaan om een eerste staartwervel van ook weer een dwergvinvis.
Met dank aan Hidde Bakker van Natuurmuseum Rotterdam voor de determinatie. 		© Thijs de Boer

juni 2026

Noordse cirkelschelp
Lucinoma borealis

© Thijs de Boer © Thijs de Boer
Begin juni vond wederom Marley Hendriks op het strand bij paal 6 een kleine schelp die haar opviel door de ronde vorm. Het is een noordse cirkelschelp. Deze soort komt voor van Noorwegen tot West-Afrika en in de Middellandse Zee. De schelpen van deze soort die hier worden gevonden zijn veelal fossiel.

juni 2026

Zadelrob
Pagophilus groenlandicus (Erxleben, 1777)
© Thijs de Boer
Op 25 juni vond Onno de Potter uit Leerdam bij paal 12 dit prachtig gevormde, zwarte bot. Het betreft een opperarmbeen van een zadelrob. Deze zeehondensoort leeft in het Noordpoolgebied, maar kwam gedurende de laatste ijstijd ook hier voor. Met dank aan Hidde Bakker (Natuurmuseum Rotterdam) voor de determinatie.

juni 2026

Stevige platschelp
Arcopagia crassa (Pennant, 1777)
© Thijs de Boer © Thijs de Boer
In juni vond Marley Hendriks ook nog een gave klep van de heel zeldzame stevige platschelp. Nu leeft deze soort vooral langs de Franse westkust. De schelp die Marley vond is fossiel en stamt zeer waarschijnlijk uit de warme periode tussen de laatste twee ijstijden: het Eemien (zo'n 100.000 jaar geleden).
© Thijs de Boer© Thijs de Boer Schiermonnikoog:
wat er broedt en vliegt

De avifauna van een waddeneiland

Auteurs:
    Thijs de Boer, Gerard Glerum en
    Ardie Noorman

Schiermonnikoog kent een grote verscheidenheid aan vogelsoorten. Dat heeft te maken met de ligging (aan zee), de grote verscheidenheid aan landschappen (strand, kwelder, duin, bos, dorp, weilanden en een grote zoetwaterplas) en de nabijheid van het grootste vogelrestaurant van de wereld: de Waddenzee, een belangrijke voedselbron én rustplaats voor grote aantallen vogels.

Dit boek beschrijft alle soorten die hier de afgelopen 25 jaar meer dan tweemaal zijn waargenomen en beeldt deze 299 soorten af. Voor zowel eilandbewoners als geïnteresseerde gasten biedt het een uniek overzicht van de vogelwereld op het eiland.

april 2026

Gekielde noordhoren
Neptunea despecta (Linné, 1758)
© Thijs de Boer
Op 22 april vond Teun de Vlieger uit Nijmegen deze prachtige gekielde noordhoren. Hij lag hoog op het strand, bij de Balg. De gekielde noordhoren is een soort die nu in de koude noordelijke zeeën leeft. Waarschijnlijk heeft deze soort hier geleefd toen het hier koud was: in de ijstijd. De schelp is dus vele (tien)duizenden jaren oud.

april 2026

Dwergvinvis
Balaenoptera acutorostrata (Lacépède, 1804)
© Thijs de Boer
Op 26 april deed Iris de Valk uit Groningen bij de Marlijn op het strand een bijzondere vondst: een drietal wervels van een walvis-achtige in een stuk weefsel. © Ongerepte-Natuur.nl Navraag leerde dat het gaat om een wervel van een jonge dwergvinvis (die altijd nog 10 meter lang kan worden!).
Met dank aan Hidde Bakker (Natuurhistorisch Museum Rotterdam).

april 2026

Zwinkokkel
Venericor planicosta (Lamarck,1801)
© Thijs de Boer © Thijs de Boer
Op 29 april vindt Mees Timmer den Oudsten uit Nieuwegein tijdens een jutterstocht dit schelpstuk. De gids stuurt hem naar het Schelpenmuseum en... inderdaad, dit is een deel van een heel zeldzame schelp: de zwinkokkel. Zwinkokkels zijn fossiele schelpen die in Noordwest-Europa leefden gedurende het Eoceen, zo'n 40-50 miljoen jaar geleden.
De schelp is genoemd naar Het Zwin bij Cadzand (Zeeland). Hier spoelt de zwinkokkel aan uit fossiele lagen en is een algemene verschijning. Voor Schiermonnikoog is dit pas de tweede keer dat de schelp hier is gevonden.

april 2026

Harnasmannetje
Agonus cataphractus (Linné, 1758)
© Thijs de Boer
Frederique en Bob Haze uit Hoonhorst kwamen op 25 april dit visje tegen op het strand bij de Marlijn. Het is een harnasmannetje. Het visje heeft een huid die uit harde platen bestaat en twee 'hoorntjes' voor aan de kop. Harnasmannetjes worden maar heel zelden aangetroffen op Schiermonnikoog.

maart 2026

Ovaal nonnetje
Macoma calcarea (Gmelin, 1791)
© Thijs de Boer © Thijs de Boer
Op 3 maart vond ik in de vloedlijn bij paal 13 dit ovaal nonnetje. Ovale nonnetjes houden van koud water en komen in de noordelijke wateren veel voor. Ze houden niet van watertemperaturen boven de 10 graden Celcius. De schelp die ik vond ziet er fossiel uit en leefde hier mogelijk rond één van de koude periodes (ijstijden).

maart 2026

Bloedrood plooimosdiertje
Watersipora subatra (Ortmann, 1890)
Op 5 maart vond Tessa Yanover uit Noordwijk (ZH) een viskist bij paal 11 met daarop veel aangroeisels. Eén daarvan is een opvallende rode vlek. Het is een kolonie van het bloedrood plooimosdiertje. Mosdiertjes zijn heel kleine, kolonie-vormende zeediertjes met een kalkskelet. Dit bloedrood plooimosdiertje komt inmiddels op veel plaatsen over de hele wereld voor. Het werd in 2011 voor het eerst in België gesignaleerd en in 2017 was de eerste melding uit Nederland. Nu dus ook op Schiermonnikoog.
© Thijs de Boer
[Ga met cursor over foto voor vergroting] 

maart 2026

Paardenzadel
Anomia ephippium Linné, 1758
© Thijs de Boer © Thijs de Boer
Op dezelfde viskist als waarop Tessa het bloedrood plooimosdiertje aantrof, zaten ook enkele oestertjes. Het zijn paardenzadels.
Deze soort komt voor vanaf Het Kanaal tot de kust van Ghana (West-Afrika). Langs de Franse westkust vind je ze veel. Voor Schiermonnikoog is het de eerste vondst van verse exemplaren.
Soms wordt een fossiele schelp van deze soort gevonden die dan uit de warme periode tussen de laatste twee ijstijden stamt: het Eemien (ca. 100.000 jaar geleden). Bijzonder is dat de onderste klep een ovaalronde uitsparing heeft waar het weekdier byssusdraden door steekt om zich op een harde ondergrond vast te hechten.

maart 2026

© Thijs de Boer Gemarmerde streepschelp
Modiolarca subpicta (Cantraine, 1835)
Op 15 maart trof ik op een aangespoelde viskist bij paal 15, afkomstig uit Frankrijk, tussen doorschijnende zakpijpen dit kleine mosseltje (ca. 1 cm) aan: de gemarmerde streepschelp.
Deze kleine mosselsoort leeft tussen en in zakpijpen. Ze spoelen slechts zelden aan en dan meestal op drijvende voorwerpen die al lang in zee dobberen en waar zakpijpen op groeien. De soort leeft vanaf de kust van Noorwegen zuidwaarts tot in de Middellandse Zee.

maart 2026

© Thijs de Boer Stralende paardenmossel
Modiolus adriaticus (Lamarck, 1819)
Op dezelfde viskist als waar de gemarmerde streepschelp op zat, vond ik in een hoekje ook nog een ander mosseltje. Het is een jong exemplaar (ca. 1 cm lang) van de stralende paardenmossel.
Deze mosselsoort leeft vanaf Het Kanaal zuidwaarts tot in de Middellandse Zee, maar ook aan de westkust van Groot-Brittannië en langs de Ierse kust. Deze soort heeft een veel bredere top dan de gewone mossel.

januari 2026

Noorse hartschelp
Laevicardium crassum (Gmelin, 1791)
© Johan Trenning © Johan Trenning
In december 2025 vonden zowel Johan Trenning uit Sauwerd (paal 8-9), als Timon de Boer uit Kiel-Windeweer (paal 5-6) een vers doublet van de Noorse hartschelp. Deze soort is zeer zeldzaam als doublet (zelf vond ik er de afgelopen 40 jaar slechts drie!) en dus waren dit bijzondere vondsten!
Maar... op 12 januari 2026 trof Folkert Abma in een veld met Amerikaanse zwaardscheden, ter hoogte van paal 6, maar liefst 23 (!!) doubletten aan, waarvan de meeste met het dier er nog in. Het lijkt er op dus sterk dat de soort hier nu in de buurt leeft. Op 20 januari trof ook Olaf de Ridder uit Brummen een vers doublet aan ter hoogte van paal 7.

januari 2026

Ovaalronde krab
Atelecyclus undecimdentatus (Herbst, 1783)
© Thijs de Boer © Thijs de Boer
Inmiddels wordt ook de ovaalronde krab een meer algemene verschijning op ons strand. Folkert Abma trof op 13 januari dit prachtig gave exemplaar aan in de vloedlijn tussen paal 5 en 6.

» Oud nieuws